ଆର ଏବଂ ଆର ପଲିସି

ପୁନର୍ବସତି ଓ ସାନି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ

ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଦ୍ୟ ପ୍ରଣୀତ ଜାତୀୟ ପୁନର୍ବସତି ଓ ସାନି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ନୀତି , 2007ରେ ବହୁ ପ୍ରସାରୀ ସାମାଜିକ ଚରିତାର୍ଥ ଜଡିତ । ପୂର୍ବ ସଂସ୍କରଣ ଯାହା 'ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାର 2003 ନିମନ୍ତେ ପୁନର୍ବସତି ଓ ସାନି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଜାତୀୟ ନୀତି ' ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା , ତା ' ଅପେକ୍ଷା ଜାତୀୟ ପୁନର୍ବସତି ଓ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ନୀତି 2007 (ସଂକ୍ଷେପରେ ଏନଆରଆରପି - 2007) ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି ଭଙ୍ଗୀର ଦାବି କରେ । ଏହି ନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟଗୁଡିକ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରେ ;

ବିସ୍ଥାପନର ନ୍ୟୂନିକରଣ ଏବଂ ଯେତେ ଦୂର ସମ୍ଭବ ଥଇଥାନ କିମ୍ବା ଯେତେ କମ ସମ୍ଭବ ବିସ୍ଥାପନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ।
ସାଧାରଣ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗରେ ପୁନଃବସତି ଓ ପୁନଃ ଥଇଥାନ ବିପଦରେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରଣ ।
ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗର ଅଧିକାର, ବିଶେଷତଃ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତିଙ୍କ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ।
ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନତମାନର ବହିଃ ବା ଶୈଳୀ ଏବଂ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରୋଜଗାର ପନ୍ଥାର ନିଶ୍ଚିତତା ସ୍ଥିରୀକରଣ ।
ବିକଶିତ ଯୋଜନାରେ ପୁନର୍ବସତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏକୀଭୂତକରଣ ସହ ପ୍ରକ୍ରିୟାର କାର୍ଯ୍ୟ।ନ୍ଵୟନ ।
ଜନ ଅଧିଗ୍ରହଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଓ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସହଯୋଗ ଓ ସୁସଂହତ ସମ୍ପର୍କ ।

ଅନୁଚ୍ଛେଦ 4 ଓ ପରିଚ୍ଛେଦ 4 ଅନୁସାରେ ସମୁଚିତ ସରକାର ଯଦି ଏକ ନୂତନ ପ୍ରକଳ୍ପର ଆରମ୍ଭ ଓ ପୂର୍ବସ୍ଥିତ ପ୍ରକଳ୍ପ ହାତକୁ ନିଅନ୍ତି , ଯଦି ଏହା ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳର 400 କିମ୍ବା ତଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ପରିବାର , ଅନୁସୂଚିତ ଓ ପାହାଡିଆ ଅଞ୍ଚଳର 200 ବା ତଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵ । ଡିଡିପି ବ୍ଲକ କିମ୍ବା ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁସୂଚି 5 କିମ୍ବା 6ରେ ଉଲ୍ଲଖିତ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦା ହୋଇ ଥାଆନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ବିସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଏକ ସାମାଜିକ - ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ କରାଯିବ । ଯଦି ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ବିସ୍ଥାପନ ସଂଖ୍ୟା ପୂର୍ବୋକ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ଊଣା ହୋଇଥାଏ ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମୁଚିତ ସରକାର ଏହି ନୀତି ଅନୁସାରେ ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାରମାନଙ୍କ ଥଇଥାନ ଓ ପୁନଃବସତି ନିମନ୍ତେ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ ।

ନୀତିର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିବା ବିଧି ଅନୁସାରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ପୁନଃବସତି ଓ ଥଇଥାନ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ପ୍ରଶାସକ ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ଯୋଜନାର ଏକ ଚିଠା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁମୋଦନ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଦାନ କରିବେ । ପରିଚ୍ଛେଦ 6.17 ମଧ୍ୟ ସୂଚୀତ କରେ ଯେ , ଯଦି ପ୍ରକଳ୍ପର ଜନ ଅଧିଗ୍ରହଣ ପ୍ରୟୋଜନ ଥାଏ , ଜନ ଦରକାରୀସଂସ୍ଥାଙ୍କର ସହମତି ପାଇବା ସରକାରଙ୍କର ଏବଂ ନୀତି ଅନୁସାରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅନୁମୋଦନ ଲାଭ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇ ସାରିଛି । ଏହା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ଵ ଏବଂ ଏହା ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେବା ଦରକାର ଯେ , ଅଧିଗ୍ରହଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା , ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନର ସମୁଦାୟ ପରିବ୍ୟୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ରାଜି ଅଛନ୍ତି , ଏ ବିଷୟ ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ପ୍ରଶାସକ ସୂଚିତ କରିବା ପରେ ହିଁ ସରକାର ଅନୁମୋଦନ ଦେବେ ।

ଜାତୀୟ ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ - 2007 ନୀତି ସମାଜର କ୍ଷତି ଗ୍ରସ୍ତ ବର୍ଗଙ୍କ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଅନୁଚ୍ଛେଦ 7.21.1 ସୂଚୀତ କରେ ଯେ , ଯଦି ପ୍ରକଳ୍ପ କୌଣସି ଦରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିବା ସମୟରେ 200 କିମ୍ବା ତଦୁର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିର ପରିବାର ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେଉଥାଆନ୍ତି , ତେବେ ଏକ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଉନ୍ନୟନ ନୀତି ଗଠିତ ହେବ ।

ନୀତି ଦୃଢମତ ଭାଷଣ କରେ କି , ଆସନ୍ନ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣର ଅଂଶ ଭାବରେ , ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଜନସଭା କିମ୍ବା ପଞ୍ଚାୟତ ପରାମର୍ଶ ଦେବେ । ନୀତିର ଆଉ ଏକ ତାତ୍ପର୍ଜ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ହେଉଛି ଯେ , ପୁନର୍ବସତି ଅନୁଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ସୁବିଧାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟର ଆକଳନର ସୂଚନାଙ୍କ ସେହି ବର୍ଗର ଉପଭୋକ୍ତା ମୂଲ୍ୟସୂଚୀ ଆଧାରରେ ସୂଚନାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ । ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରତିବିଧାନ ଏବଂ ପୁନର୍ବସତି ଓ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ସମ୍ପର୍କିତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଜନସାଧାରଣକୁ ସୁସଂହିତ ଓ ନିରବର୍ଚ୍ଛିନ ହିତ ପ୍ରଦାନ କରିବ । ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦିଗଗୁଡିକ ବିଚାର ଉପରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଚାର କରିପାରେ । ସେଗୁଡିକ ଜାତୀୟ ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ନୀତିରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଥିଲେ ବି ଓଡିଶା ରାଜ୍ୟ ସଡକ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟଭୁକ୍ତ ହୋଇନାହିଁ । ଏନ.ଆର.ଆର.ପି.ର ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ହକଦାରୀ ସାରଣୀ 21 ରେ ପ୍ରଦ ହୋଇଛି ।

ପୁନର୍ବସତି ସହଯୋଗ (ହକଦାରି) ଜାତୀୟ ପୁନର୍ବସତି ଏବଂ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ନୀତି , 2007

କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା	ବର୍ଗ /ଧାର୍ଯ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମୂହ			ବିଶଦ ବିବରଣୀ			ହକଦାରି	ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅଧିକତମ ହକଦାରି ଜମି ମୂଲ୍ୟ ଓ ନିୟୋଜନ ସହାୟତାକୁ ବାଦ ଦେଲ
କ	ଚାଷ ଜମି
1	ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାରର ଚାଷ ଜମି ମାଲିକାନା			ପ୍ରଭାବିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରର ଜମି ମାଲିକାନା ଯାହାର ସମସ୍ତ ଜନ ଅଧିକୃତ କିମ୍ବା ଦୃଢ			ଚାଷ ଜମି କିମ୍ବା ଚାଷ ଯୋଗ୍ୟ ପତିତ ଜମି ପ୍ରକୃତ ଦୃଢ ଜମିର ପରିମାଣ ଜଳସେଚିତ ଜମିକ୍ଷେତ୍ରରେ 1 ହେକ୍ଟର ଓ ଅଣ ଜଳସେଚିତ ଜମି କିମ୍ବା ଚାଷ ଯୋଗ୍ୟ ଜମି କ୍ଷେତ୍ରରେ 2 ହେକ୍ଟର
2	ପ୍ରତ୍ୟେକ -ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାର ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ନଗଣ୍ୟ ଚାଷୀରେ ପରିଗଣିତ						ଚାଷ ଜମି କିମ୍ବା ଚାଷ ଓ ଚାଷ ଯୋଗ୍ୟ ପତିତ ଜମିର ପ୍ରକୃତ ଦୃଢ ପରିମାଣର ଅଧିକତମ 1 ହେକ୍ଟର ସେଚିତଜମି ଏବଂ 2 ହେକ୍ଟର ଅଣସେଚିତ ଜମି କିମ୍ବା ଚାଷ ଯୋଗ୍ୟ ପତିତ ଜମି
ଖ	ଜମି ଉନ୍ନୟନ
1	ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାତଧାରୀ			ଅଧିକୃତ ଜମି ବଦଳରେ ପତିତ ଜମି କିମ୍ବା ଅଧି ପତିତ ଜମି ଆବଣ୍ଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ			ଏକକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ନିମନ୍ତେ ଯେଉଁ ପରିମାଣର ଅର୍ଥ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାର ସ୍ଥିର କରିବେ କିମ୍ବା ତାହା ଟ. 15000/- ରୁ କମ ହେବ ନାହିଁ ।	15000
ଗ	କୃଷିଜାତ ଉତ୍ପାଦନ
1	ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାତାଧାରୀ			ଅଧୀକୃତ ଜମି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଚାଷ ଜମି ଆବଣ୍ଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ			ଏକକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ନିମନ୍ତେ ଯେଉଁ ପରିମାଣର ଅର୍ଥ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାର ସ୍ଥିର କରିବେ କିମ୍ବା ତାହା ଟ. 10000/- ରୁ କମ ହେବ ନାହିଁ ।	10000
ଘ	ଗୁହାଳ ନିର୍ମାଣ
1	ଗୋ - ମହିଷାଦି ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାର						ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାର କରିଥିବା ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟର ପରିମାଣ ଯାହା ଟ. 15000/- ରୁ କମ ହେବ ନାହିଁ ।	15000
ଙ	କର୍ମଶାଳା କିମ୍ବା ଦୋକାନ ନିର୍ମାଣ
1	ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିସ୍ଥାପିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ଗ୍ରାମ୍ୟ -କାରିଗର , କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀ କିମ୍ବା ଆତ୍ମ ନିୟୋଜିତ ବ୍ୟକ୍ତି						ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାର କରିଥିବା ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟର ପରିମାଣ ଯାହା ଟ.25000/- ରୁ କମ ହେବ ନାହିଁ ।	25000
ଚ	ନିୟୋଜନ ସହାୟତା
1	ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରରୁ ଅତି କମରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ				ଆବଶ୍ୟକ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରକଳ୍ପରେ ନିୟୋଜନ ନିମନ୍ତେ ସୁଯୋଗ ଦେବେ ଯେ , ଯଦି ଖାଲିସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଯୋଗ୍ୟତା ଥାଏ ।
					ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା
					ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଭିତ୍ତିରେ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରର ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବୃତ୍ତି ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧିର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।
					ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ କିମ୍ବା ସମବାୟ ସଂସ୍ଥାକୁ , ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଖାପାଖି ଉଦଭବ ବାହ୍ୟ ଉସଚ୍ଛ ଠିକାଦାରୀ, ଦୋକାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସୁଯୋଗ ଅଧିମାନ୍ୟ ଭିତ୍ତିରେ ଯୋଗାଇ ଦେବେ ।
					ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରମ ନିୟୋଜନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇଚ୍ଛୁକ ଜମିହୀନ ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ବେକାର, ପ୍ରଭାବିତ ଜମିହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ଦେବେ ।
2	ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ				ଆତ୍ମ- ନିୟୋଜନ ପାଇଁ , ଉଦ୍ୟୋଗୀକରଣ, ବୈଷୟିକ , ବୃତ୍ତିଗତ କୌଶଳ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ ।
ଛ	ପୁନର୍ବସତି ଅନୁଦାନ
1	ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାର	ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାର ଯେଉଁମାନେ ଚାଷ ଜମି କିମ୍ବା ନିଯୁକ୍ତିରୁ ବର୍ତ୍ତିତ			ଅତି କମରେ 750 ଦିନର ଚାଷ କାମ ପାଇଁ ମଜୁରୀ			ଟ. 60000/-
ଜ	ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜିନିଷ କ୍ରୟ ପାଇଁ ପ୍ରଦ ଭ ।
1	ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାର				ବିସ୍ଥାପିତ ହେବ ଦିନଠାରୁ ଏକ ବର୍ଷରେ ମାସିକ ଅତିକମରେ 25 ଦିନର ଚାଷ କାମ ପାଇଁ ମଜୁରୀ			ଟ. 24000/-
ଝ	ବାର୍ଷିକ ନୀତି
1	କ୍ଷତି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ନୀତିର 6.4(V) ଅନୁସାରେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ	ପ୍ରକଳ୍ପ କର୍ତ୍ତୁପକ୍ଷ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଖର୍ଚ୍ଚରେ , ବାର୍ଷିକ ନୀତିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ, ଯାହାଦ୍ଵାରା କ୍ଷତି ସମ୍ଭାବ୍ୟ , ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଜୀବନ ପେନସନ ପାଇବେ			ଅତିକମରେ ମାସିକ ଟ. 500/-			ଟ. 6000/-
ଞ	ଅନୁଗ୍ରହ ପୂର୍ବକ
1	ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାତାଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ	ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡିକରେ , ରେଳପଥର ଅଧିଗ୍ରହଣ, ରାଜପଥ , ବିଦ୍ୟୁତ ପରିବାହୀ ଲାଇନ , ପାଇପ ଲାଇନ ବିଛାଇବା କିମ୍ବା ଏତାଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ଯେଉଁଥିରେ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜମି , ପ୍ରକଳ୍ପ ନିମନ୍ତେ କିମ୍ବା ରାସ୍ତା ପାଇଁ ଅଧୀକୃତ ହୋଇଥିବ				ଅଧିନିୟମ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ , କିମ୍ବା ପରିଯୋଜନା ପାଇଁ ଜମି , ଘର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିଗୃହୀତ ହୋଇଥାଏ , ତେବେ କ୍ଷତିପୂରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ହିତ ସାଧନ ଛଡା ଟ. 20000/- ଅନୁକମ୍ପମୂଳକ ରାଶି ଦିଆଯିବ ।		ଟ. 20000/-
ଟ.	କ୍ଷତି ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ଗୋଷ୍ଠୀ ପାଇଁ ସହଯୋଗ
1	ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଭାବିତ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ପରିବାର		ଜଙ୍ଗଲ ଜାତ ପଦାର୍ଥର ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ପାରମ୍ପରିକ ଅଧିକାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା				ଅତିକମରେ 500 ଦିନର ଚାଷ କାମ ମଜୁରୀ	ଟ. 40000/-
2	ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଭାବିତ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ପରିବାର		ଯେଉଁମାନେ ଜିଲ୍ଲା ବାହାରେ ପୁନଃ ଥଇଥାନ ହୋଇଛନ୍ତି ।				25% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ହିତ ଅର୍ଥ (ଆର୍ଥିକ ସର୍ବ ନୀତି ଅନୁଚ୍ଛେଦ 7.9 ରୁ 7.12) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
3	ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିର ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଗୁଡିକ						ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ଧାର୍ମିକ ସମାବେଶ ପାଇଁ ମାଗଣାରେ ଜମି ପ୍ରଦାନ
ମୋଟ								ଟ. 225000/-

ଓଡିଶା ପୁନର୍ବାସ ଏବଂ ପୁନଃଥଇଥାନ ନୀତି (ଓଆରଆରପି), 2006

ଓଡିଶା ସରକାର ପୁନର୍ବାସ ଏବଂ ପୁନଃଥଇଥାନ ଉପରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି । ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ନିୟମ 1894 କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବଳବତ୍ତର ଥିବା ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଓଡିଶାର ଯେଉଁ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିବେ ଏହି ନୀତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ । ପ୍ରକଳ୍ପର ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଏହି ନୀତି ଚାରି ବିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି (କ) ଶିଳ୍ପ ପ୍ରକଳ୍ପ , (ଖ) ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପ , (ଗ) ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ , ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଅଭୟାରଣ୍ୟ , (ଘ) ନଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ସଡକ, ରେଳପଥ , ଶକ୍ତି ସରବରାହ ଭଳି ରୈଖିକ ପ୍ରକଳ୍ପ , ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧରଣର ପ୍ରକଳ୍ପ ନିଜ ପ୍ରଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଭିତ୍ତିରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଥଇଥାନ ଓ ପୁନର୍ବସତି ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ନଗରୀ ଓ ରୈଖିକ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡିକରେ ପୁନର୍ବସତି ନିମନ୍ତେ ଗୃହଯୋଗ୍ୟ ଜମି , ଗୃହନିର୍ମାଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପଲବ୍ଧ ସୁଯୋଗମାନ ରହିଛି ।

ନୀତିର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବସତିର ସହଯୋଗ ସ୍ଵଚ୍ଛ ଭାବେ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ନିଶ୍ଚିତତା ରହିଛି । ଜିଲ୍ଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ କ୍ଷତିପୂରଣ ଉପଦେଷ୍ଟା କମିଟି, ପୁନର୍ବସତି ଓ ଉପାନ୍ତ ବିକାଶ ଉପଦେଷ୍ଟା କମିଟି ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ନିମନ୍ତେ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପରିଷଦ ଭଳି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ସଂସ୍ଥାମାନ ଅଛି , ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିକୂଳ ଭାବେ ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ବିସ୍ଥାପନ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେବେ । ଓଡିଶା ପୁନର୍ବାସ ଏବଂ ପୁନଃଥଇଥାନ ନୀତିର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି , ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ଵାରା ବିସ୍ଥାପିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଅଭିଯୋଗର ଅନୁଧ୍ୟାନ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତଦାରଖ କାର୍ଯ୍ୟର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଓ ପୁନର୍ବସତି ହକଦାରିର ଆଧାର

ଓଆରଆରପି 2006 ଅନୁଯାୟୀ ଓଡିଶା ରାଜ୍ୟ ସଡକ ପ୍ରକଳ୍ପ ନିମନ୍ତେ ହକଦାରିର ଏକ ଆଧାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । ଓଡିଶା ରାଜ୍ୟ ସଡକ ପ୍ରକଳ୍ପର ହକଦାରି ଢାଞ୍ଚାର ସହମତି ଉପରେ ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ଏହି ଆଧାର ଭିତ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ହକଦାର ଏବଂ କ୍ଷତି ଆଶଙ୍କିତ ହକଦାରି ବିହୀନ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ପରିବାର କ୍ଷତିପୂରଣ ସହ ପୁନଃବାସ ପାଇଁ
ସହାୟତା ପାଇଁ ହକଦାର ହେବେ କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରକଳ୍ପର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିବାନ ସମ୍ପତ୍ତି ମାଲିକାନାର ସ୍ଵଭାବ , ବିଶେଷତ୍ଵ , ପ୍ରଭାବର ପରିସୀମା ଆଦି ବିଚାରକୁ ନିଆଯିବ ।

ପ୍ରକଳ୍ପର ପୁନର୍ବାସ ଏବଂ ପୁନଃଥଇଥାନ ହକଦାରି ଆଧାର ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ମୂଳତତ୍ତ୍ଵ ଦ୍ଵାରା ପରିଚାଳିତ ।

ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଅଧିନିୟମ , 1894 ବ୍ୟବସ୍ଥାନୁଯାୟୀ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ।
ସହମତି ଅଧିନିର୍ଣ୍ଣୟ କିମ୍ବା ପାରସ୍ପରିକ ବୁଝାମଣା ଉପରେ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ।
ଜମି ହରାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ସହାୟତା ଏକକାଳୀନ ଥୋକ ପାଉଣା ହିସାବରେ ଦିଆଯିବ ।
କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଯଦି ଜୀବନ ଧାରଣ କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟର ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥାଏ , ପ୍ରକଳ୍ପ ତରଫରୁ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବ ।
ଗୋଷ୍ଠୀର ପରାମର୍ଶରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ସମ୍ପତ୍ତିର ବୃଦ୍ଧି ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯିବ ।
ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ନିୟମର 4(1) ଅଧିସୂଚନା ନିର୍ଗମନ ତାରିଖ ହକଦାରମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ କଟ ଅଫ ତାରିଖ ବୋଲି ଧରାଯିବ । ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଅଧିଗୃହୀତ ଜମିର ହକଦାରି ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଟଅଫ ତାରିଖ ହିସାବରେ ଜନଗଣନା ସର୍ବେକ୍ଷଣ ତାରିଖ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ । ପ୍ରକଳ୍ପର ଏହି ଖଣ୍ଡ ପାଇଁ ଅଗଷ୍ଟ , 2008 ଜନଗଣନା ସର୍ବେକ୍ଷଣ ହିସାବକୁ ନିଆଯିବ । ଏହି ପୁନର୍ବସତି ଓ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ନୀତି ଅନୁସାରେ ଅର୍ଜିତ ଜମି ଓ ସମ୍ପତ୍ତିର ଦଖଲ ନେବା ପୂର୍ବରୁ , ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଓ ପୁନର୍ବସତି ଓ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ନୀତିର ସାହାଯ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ।

ପୁନର୍ବସତି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ , ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ , ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି , ମହିଳା ଏବଂ କ୍ଷତିପ୍ରବଣତା ପ୍ରଭାବିତ ଗୋଷ୍ଠୀର ସମ୍ପୃକ୍ତି ରହିବା ନିଧାର୍ଯ୍ୟ । ହକଦାରି ଆଧାର ଅନୁସାରେ ଯୋଗ୍ୟ , କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ସାହାଯ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ । ସ୍ଵୀକୃତ ଆଧାର ଭିତ୍ତିରେ , ସର୍ବୋପରି ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ପ୍ୟାକେଜରୁ , ରୋଜଗାର ହରାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୁନଃ ରୋଜଗାରକ୍ଷମ କରିବାର ମାର୍ଗ ସହ ସମସ୍ତ କ୍ଷତି ଭରଣା କରାଯିବ । ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ନୀତିରେ ଘୋଷିତ ପରିବାରକୁ ହକଦାରି ଆଧାରର ଏକକ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ । ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧି ସମ୍ମତ ଆଧାର ଉପରେ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ମୂଲ୍ୟ ଆକଳନ ହେବ । ପୃଥକୀକରଣ ତାରିଖ ଦିନ କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତି ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ହକଦାରି ଓ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଯଦି ଆର. ଏ. ପି କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ହେବା ସମୟରେ କୌଣସି ସଂଶୋଧନ କରାଯାଏ , ତାହା ଆର. ପି. ଡି. ଏ.ସି. ଙ୍କ ଠାରୁ ଅନୁମୋଦିତ ହେବା ବାଞ୍ଛନୀୟ ।

ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ହକଦାରି ନିମନ୍ତେ ଛା

କେଉଁ ଧରଣର କ୍ଷତି	ହକଦାରି ଏକକ	ପୁନର୍ବାସ ଓ ଥଇଥାନ ହକଦାରି ଆଧାର
ଚାଷ ଜମି	ହକଦାରି ପରିବାର	(i) ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ଷତି ପୂରଣ (ii) ଅଣସେଚିତ ଜମି ଏକର ପିଛା 50,000 ଓ ସେଚିତ ଜମି ଏକର ପିଛା 1,00,000 କ୍ଷତିପୂରଣ ସମେତ ନିର୍ବିଶେଷରେ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାର ପିଛା ଅତିକମରେ 2500 ଟଙ୍କାର ସହାୟତା ରାଶିର ଅନୁଦାନ ଅଛି । (iii) ଯଦି ବିକଳ୍ପ ଜମି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ , କ୍ଷତି ପୂରଣ ଟଙ୍କାରୁ ଜମିର ଦାମ ବାଦ ଦିଆଯିବ ଏବଂ ପୁନର୍ବସତି ଅନୁଦାନ ଆନୁପାତିକ ଭାବରେ କମିଯିବ । (iv) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହାୟତା ଯଦି ଆଗୁଆ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇ ନଥିବ , ତେବେ ଫସଲ ଅମଳ ସହାୟତା ବାବଦରେ ଅନ୍ତତଃପକ୍ଷେ 3 ମାସ ପୂର୍ବରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯିବ ।
ଚାଷ ଜମି	ଭାଗଚାଷ	ଜଣେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଭାଗ ଚାଷୀ , ଜମିର ଅବଶିଷ୍ଟାଙ୍ଗଶ ଠିକା ଅବଧିର ସମୟ ପାଇଁ ସମାନ ଅର୍ଥ ପାଇବ ।
ବାସ ଯୋଗ୍ୟ (ଅଣଚାଷ ଜମି)	ହକଦାର	(i) ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ବାସଯୋଗ୍ୟ ଜମିର କ୍ଷତିପୂରଣ (ii) ଯଦି ନିର୍ମିତ ଗୃହର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ କ୍ଷତି ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥାଏ, କ୍ଷତି ଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ବାସହୀନ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଣା ହେବେ । (iii) ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷତି ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବ , କିନ୍ତୁ ବାସହୀନ ହୋଇ ନଥିବେ, ବାସଯୋଗ୍ୟ ଗୃହ ଓ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ଵାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ଥାନରୁ ନିର୍ମାଣ ଉପକରଣ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ପାଇବେ । (iv) ବିସ୍ଥାପିତମାନେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ସୁବିଧା ପାଇବେ :- କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ନିର୍ମିତ (ଆଂଶିକ ବ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ) ବିଏସଆର ଆକଳନରେ,ଅବମୂଲ୍ୟାୟନକୁ ବାଦ ନ ଦେଇ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦିଆଯିବ । ନିର୍ମାଣ - ଉପକରଣର ଉଦ୍ଧାର ନିମନ୍ତେ ଅନୁମତି । ବିକଳ୍ପ ଗୃହସ୍ଥାନ (ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଏକରର ଏକ ଦଶମାଂଶ ଏବଂ ସହର ଅଞ୍ଚଳରେ 1/25 ଅଂଶ କିମ୍ବା 50,000 ଟଙ୍କାର ସମତୁଲ୍ୟ । ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ନିମନ୍ତେ 1,50,000 ହଜାର ଟଙ୍କାର ସହାୟତା । (v) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହାୟତା : ଛାଡିବା ଦିନଠାରୁ ମାସିକ 2000 ଟଙ୍କା ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଚାଳିଆ ପାଇଁ 10,000 ର ସହାୟତା । 2000 ଟଙ୍କା ପରିବହନ ଭତ୍ତା ।
	ଭଡାଟିଆ ପଟ୍ଟାଦାର	କେବଳ ବିସ୍ଥାପିତ ଭଡାଟିଆ ପାଇବେ ବ୍ୟାଘତ ବିଚାରରେ ଦୁଇ ମାସର ଭଡା ତୁଲ୍ୟର ଅର୍ଥ ରାଶି ଘରୋଇ ଜିନିଷ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ଟ. 2000/-
ଅର୍ଥ ଆଦାୟୀ ଜମିର ବ୍ୟବହାର	ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାରୀ (ମାଲିକାନା ଏବଂ ଭୋଗ ଦଖଲକାରୀ )	(i) ଅର୍ଥ ଆଦାୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଜମିର ହାନି ପାଇଁ କ୍ଷତିପୂରଣ । (ii) କ୍ଷତି ଗ୍ରସ୍ତ ନିର୍ମାଣ (ଆଂଶିକ ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ) ଅବମୂଲ୍ୟାୟନକୁ ବାଦ ନ ଦେଇ ବିଏସଆର ଉପରେ ଆକଳନ । (iii) ନିର୍ମାଣ - ସାମଗ୍ରୀର ଉଦ୍ଧାର (iv) କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟ / କର୍ମସ୍ଥଳୀ ନିର୍ମାଣର ଯଦି 1/3 ଅଂଶ ହାନି ହୋଇଥାଏ ତାହା ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବ । (v) ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ଵାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବେ କିନ୍ତୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ନଥିବେ , କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ବାସ ଯୋଗ୍ୟ ଜମି ଓ ନିର୍ମାଣର ଅଂଶ ପାଇଁ ବୀନା ଅବମୂଲ୍ୟାୟନ ବିଏସଆର ଆକଳନରେ କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇବେ । (vi) ଯେଉଁମାନେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେବେ ସେମାନେ ପାଇବେ ଟ. 10,000/- ତୂଲ୍ୟର ଧନରାଶି କିମ୍ବା 100 ବର୍ଗ ମିଟର ବିଶିଷ୍ଟ ବିକଳ୍ପ ସ୍ଥାନ । ଟ. 25,000/- ର ନିର୍ମାଣ ସହାୟତା । (vii) ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ , ଯଦି ପାଳି କ୍ରମେ ଦୋକାନ / କର୍ମସ୍ଥଳୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ଵାରା ଆବ ନ ହେଉଥାଏ , ବିସ୍ଥାପିତ କ୍ରମାନୁସାରେ ସ୍ଥାନ ଓ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସହାୟତା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ । (viii) ଅନ୍ୟ ସହାୟତା ସ୍ଥାନ ପରିତ୍ୟାଗ ପରେ ମଧ୍ୟକାଳୀନ ଭତ୍ତା ହିସାବରେ ଟ. 2000/- ପରିବହନ ଭତ୍ତା ହିସାବରେ ଟ. 1000/-
	ଦାବିଦାର (ଅନ୍ୟତ୍ରବାସୀ) ଭୂ- ସ୍ଵାମୀ	(i) ସ୍ତ୍ରୀ /ପୁରୁଷ କେବଳ ଗୃହ ଓ ନିର୍ମାଣ ଉଭୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇବେ । (ii) ଭଗ୍ନ।ବଶେଷରୁ ସାମଗ୍ରୀ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅନୁମତି ।
	ଭଡାଟିଆ /ପଟ୍ଟାଦାର	କେବଳ ବିସ୍ଥାପିତ ଭଡାଟିଆ ପାଇବେ । ଭଙ୍ଗାରୁଜା ଅଂଶକୁ ବିଚାର କରି ଦୁଇ ମାସର ଘର ଭଡା । ସ୍ଥାନାନ୍ତର ନିମନ୍ତେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବାବଦକୁ ଭତ୍ତା ଟ. 1000/-
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି	କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ମାଲିକ ପରିବାର	ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ସମ୍ପତ୍ତିର ସମତୁଲ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ୟ ।
ଅନଧିକାର ଦଖଲକାରୀ (ଚାଷ ଜମି)	ପରିବାର	ଯଦି ସାଧାରଣ ଜମି ଗତ 3 ବର୍ଷ ଧରି ଚାଷ ପାଇଁ ଦଖଲ ହୋଇଥିବ , ଏବଂ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷତି ପ୍ରବଣ ଗୋଷ୍ଠୀର କିମ୍ବା ଜୀବିକା ପାଇଁ ଉକ୍ତ ଜମି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିବେ ତାହେଲେ , ପରସ୍ପର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀରୁ ଆତ୍ମ ନିୟୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଆୟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଟ. 25,000/- ସହାୟତା ପାଇବେ ।
ଅନଧିକାର ଦାଖଲକାରୀ (ଅଣଚାଷ ଜମି )	ପରିବାର	ଯଦି ଅନାଧିକୃତ ଦଖଲ ଜମି କିମ୍ବା ଗୃହ ବ୍ୟବସାୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥାଏ ଏବଂ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ନିର୍ମାଣ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ଗୃହର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ହରାଉଥାନ୍ତି(ନିଜ ଅଂଶ ) ପୁନର୍ବସତି ଓ ଥଇଥାନ ସହାୟତା ପାଇବେ (ଜବର ଦଖଲ ଜମିର କ୍ଷତି ପୂରଣକୁ ବାଦ ଦେଇ ) ଯାହା ବାସହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାଲିକାନା ଜାଗା ଏବଂ ଗୃହ ନିମନ୍ତେ ପାଇଥାନ୍ତି ।
ଖାଲି ଜମିର ଦଖଲକାରୀ (ବାସ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ)	ପରିବାର	ଯଦି ଗତ ୩ବର୍ଷ ଧରି ବାସ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ଜମି ଦଖଲ ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ଯଦି କ୍ଷତି ଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ବିକଳ୍ପ ବାସଗୃହ ନଥାଏ , ତାଙ୍କୁ ବିସ୍ଥାପିତ ଶ୍ରେଣୀଭୂକ୍ତ କରାଯିବ ଏବଂ ସେ ପାଇବେ :- ନିର୍ମାଣକୁ ହଟେଇବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି । ସରକାରୀ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ବଦଳ ଗୃହ କିମ୍ବା ତା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସମତୁଲ୍ୟ ଅର୍ଥ ରାଶି । ଯଦି ଗୃହ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନ ହୋଇପାରେ , ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ କ୍ଷତିପୂରଣ କିମ୍ବା ତା ବଦଳରେ ଗୃହ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ବଦଳରେ ଅର୍ଥରାଶି । ପରିବହନ ସହାୟତା ଟ. 2,000/- । ମାସିକ ଟ. 1,000/- ହିସାବରେ 6 ମାସ ପାଇଁ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ / ଭରଣ ପୋଷଣ ଭତ୍ତା ।
ଖାଲି ଜମି ଅଧକାରୀ (ବ୍ୟବସାୟ)	ପରିବାର	ଯଦି ଗତ 3 ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ୟବସାୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦଖଲରେ ଥାଏ, ଏବଂ ଯଦି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଗୃହ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥାଏ , ତାଙ୍କୁ 'ବାସହରା' ବର୍ଗରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ଏବଂ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରେ ସହାୟତା ପାଇବେ :- ନିର୍ମାଣକୁ ହଟେଇ ନେବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି । ବଦଳ ଦୋକାନ ଜାଗା କିମ୍ବା ବଦଳରେ ସମତୂଲ୍ୟ ଅର୍ଥରାଶି । ଯଦି ବିକଳ୍ପ ଦୋକାନ ଜାଗା ଯୋଗାଇ ଦିଆନଯାଏ, ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ କ୍ଷତି ପୂରଣ ଓ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ଅପସାରଣ ନିମନ୍ତେ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଏବଂ ବଦଳ ଜାଗା କିମ୍ବା ବଦଳରେ ଅର୍ଥରାଶି । ପରିବହନ ପାଇଁ ଟ.1000/- ସହାୟତା